Czyszczenie separatorów – jak powinien wyglądać prawidłowy serwis?

Separator nie jest urządzeniem, o którym można przypomnieć sobie dopiero wtedy, gdy przestaje działać. W trakcie eksploatacji gromadzą się w nim substancje, które zostały oddzielone od ścieków lub wód opadowych. Z czasem ich ilość może wpływać na skuteczność pracy urządzenia, dlatego separator wymaga regularnego opróżniania, czyszczenia i kontroli.

Sposób obsługi zależy jednak od rodzaju separatora. Innych zasad wymagają urządzenia przeznaczone do oddzielania tłuszczów i olejów pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego, a innych separatory substancji ropopochodnych. Znaczenie mają również zalecenia producenta, sposób użytkowania instalacji oraz ilość gromadzonych zanieczyszczeń.

Prawidłowy serwis nie powinien więc sprowadzać się wyłącznie do odpompowania zawartości zbiornika. Istotne są także kontrola urządzenia, właściwe zagospodarowanie powstałych odpadów i dokumentowanie wykonanych czynności.

Dlaczego regularne czyszczenie separatora jest tak ważne?

Zadaniem separatora jest zatrzymanie określonych zanieczyszczeń przed ich przedostaniem się do dalszej części instalacji. Separator tłuszczu oddziela ze ścieków tłuszcze i oleje pochodzenia zwierzęcego oraz roślinnego. Separator substancji ropopochodnych wykorzystuje natomiast różnicę gęstości pomiędzy wodą a węglowodorami, zatrzymując również część łatwo opadającej zawiesiny.

W czasie pracy urządzenia w jego wnętrzu odkładają się zanieczyszczenia. Ich ilość zależy między innymi od rodzaju instalacji, intensywności jej użytkowania oraz charakteru działalności prowadzonej na danym obiekcie.

Jeżeli separator zostanie nadmiernie wypełniony, jego dalsza eksploatacja może nie przebiegać prawidłowo. Zanieczyszczenia mogą ograniczać pojemność roboczą urządzenia, utrudniać proces separacji, a w niektórych przypadkach prowadzić do problemów z odpływem lub przedostawania się zanieczyszczeń dalej w instalacji.

Regularne czyszczenie ma więc przede wszystkim zapewnić prawidłowe działanie urządzenia i utrzymanie jego funkcji podczyszczającej. Nie chodzi wyłącznie o samo usunięcie osadu czy tłuszczu, ale o utrzymanie całego układu w stanie pozwalającym na prawidłową eksploatację.

Jakie separatory wymagają czyszczenia?

Zakres i sposób obsługi zależą od tego, co separator ma zatrzymywać. W praktyce przy obiektach przemysłowych, usługowych i gastronomicznych spotyka się przede wszystkim separatory tłuszczu oraz separatory substancji ropopochodnych.

Separatory substancji ropopochodnych

Separatory ropopochodne stosuje się przede wszystkim w instalacjach, w których istnieje ryzyko przedostawania się do wód lub kanalizacji substancji ropopochodnych.

Mogą występować między innymi na:

• parkingach,
• terenach baz transportowych,
• stacjach paliw,
• myjniach,
• warsztatach samochodowych,
• terenach przemysłowych,
• placach i innych powierzchniach narażonych na zanieczyszczenie olejami lub paliwami.

W zależności od rozwiązania separator może współpracować z osadnikiem, w którym zatrzymywana jest zawiesina łatwo opadająca. Sam separator wykorzystuje różnicę gęstości pomiędzy wodą a substancjami ropopochodnymi, umożliwiając ich oddzielenie od wody.

W przypadku tych urządzeń istotne jest nie tylko usuwanie nagromadzonych zanieczyszczeń, ale również kontrolowanie ich stanu technicznego i przestrzeganie zasad eksploatacji określonych dla konkretnej instalacji.

Separatory tłuszczu

Separatory tłuszczu przeznaczone są do podczyszczania ścieków zawierających tłuszcze i oleje organiczne. Stosuje się je przede wszystkim tam, gdzie powstają ścieki zawierające znaczne ilości tego rodzaju substancji.

Dotyczy to między innymi:

• restauracji i innych obiektów gastronomicznych,
• zakładów przetwórstwa mięsnego,
• masarni,
• ubojni,
• zakładów przetwórstwa ryb,
• mleczarni,
• zakładów związanych z przetwarzaniem olejów.

Podstawowe wymagania dotyczące doboru, instalowania, użytkowania i eksploatacji oddzielaczy tłuszczu określa PN-EN 1825-2. Norma dotyczy urządzeń przeznaczonych do oddzielania ze ścieków tłuszczów i olejów pochodzenia roślinnego oraz zwierzęcego.

W separatorze tłuszczu z czasem zwiększa się warstwa odseparowanego tłuszczu oraz ilość osadu. Dlatego kontrola i regularne opróżnianie są niezbędne do utrzymania właściwych warunków pracy urządzenia.

Zleć czyszczenie separatora

Zapewniamy szybki serwis i pełną dokumentację zgodną z przepisami.

Skontaktuj się

Na czym polega prawidłowe czyszczenie separatora?

Prawidłowe czyszczenie powinno być dostosowane do konstrukcji separatora, rodzaju zgromadzonych zanieczyszczeń oraz dokumentacji technicznej konkretnego urządzenia.

Nie każdy separator należy obsługiwać dokładnie w taki sam sposób. Przed rozpoczęciem prac trzeba więc uwzględnić między innymi zalecenia producenta oraz dotychczasowy sposób eksploatacji.

W praktyce prawidłowe czyszczenie separatora obejmuje kilka podstawowych etapów:

1. Ocenę urządzenia przed rozpoczęciem prac – uwzględnienie jego rodzaju, konstrukcji, stanu oraz zaleceń producenta.
2. Opróżnienie urządzenia – usunięcie zgromadzonych osadów, tłuszczów, olejów lub substancji ropopochodnych.
3. Dokładne czyszczenie – usunięcie pozostałości zanieczyszczeń z wnętrza separatora oraz jego dostępnych elementów.
4. Kontrolę urządzenia – sprawdzenie stanu zbiornika, elementów wewnętrznych i elementów odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg separacji.
5. Przygotowanie urządzenia do dalszej eksploatacji – wykonanie czynności wymaganych dla konkretnego urządzenia zgodnie z dokumentacją producenta.
6. Postępowanie z odpadami – właściwe zaklasyfikowanie, odbiór, transport i przekazanie powstałych odpadów.
7. Dokumentowanie wykonanych prac – odnotowanie wykonanych czynności oraz, jeżeli jest to wymagane, dokonanie odpowiednich wpisów w dokumentacji eksploatacyjnej.

Opróżnienie, mycie i usunięcie zgromadzonych zanieczyszczeń

Pierwszym etapem jest usunięcie zgromadzonych w separatorze zanieczyszczeń. W zależności od rodzaju urządzenia mogą to być między innymi osady, tłuszcze, oleje czy substancje ropopochodne.

Samo odpompowanie zawartości nie zawsze oznacza jednak wykonanie pełnego czyszczenia.

Po opróżnieniu urządzenie może wymagać dokładnego oczyszczenia jego elementów oraz usunięcia pozostałości osadów i zanieczyszczeń. Sposób wykonania tych czynności powinien odpowiadać konstrukcji separatora i zaleceniom producenta.

W praktyce podczas czyszczenia warto zwrócić uwagę nie tylko na główną komorę urządzenia. Osad może gromadzić się również w trudno dostępnych miejscach, na elementach wewnętrznych czy w części osadowej. Dlatego po odpompowaniu zawartości należy sprawdzić, czy wewnątrz separatora nie pozostały warstwy zanieczyszczeń, które mogłyby ograniczać jego dalszą pracę.

W przypadku separatorów tłuszczu po opróżnieniu i oczyszczeniu urządzenie powinno zostać przygotowane do dalszej eksploatacji zgodnie z dokumentacją producenta. W wielu rozwiązaniach oznacza to również ponowne napełnienie separatora wodą.

Dobrze wykonana usługa kończy się więc nie w momencie, gdy zbiornik zostanie opróżniony, lecz wtedy, gdy urządzenie jest ponownie przygotowane do prawidłowej pracy.

Kontrola elementów i stanu technicznego urządzenia

Czyszczenie separatora jest dobrym momentem na sprawdzenie, czy urządzenie nie ma widocznych uszkodzeń i czy jego elementy znajdują się w prawidłowym stanie.

W zależności od rodzaju separatora kontrola może obejmować:

• stan zbiornika i jego powierzchni,
• elementy wewnętrzne,
• wkłady koalescencyjne lub inne elementy separacyjne,
• przewody i króćce,
• drożność przepływu,
• szczelność,
• stan części osadowej,
• ilość zgromadzonych osadów i innych zanieczyszczeń.

Szczególną uwagę warto zwrócić na elementy, które odpowiadają bezpośrednio za proces separacji. Ich zabrudzenie, uszkodzenie albo niewłaściwe zamontowanie może wpływać na działanie całego urządzenia.

Jeżeli podczas czyszczenia zostanie zauważona usterka, nie powinna zostać pominięta tylko dlatego, że nie była objęta podstawowym zakresem usługi. Informację o nieprawidłowości można odnotować w dokumentacji i przekazać właścicielowi lub zarządcy obiektu wraz z zaleceniem dalszego postępowania.

W przypadku separatorów ropopochodnych przepisy dotyczące odprowadzania wód opadowych i roztopowych przewidują, w określonych przypadkach, wykonywanie przez zakład co najmniej dwa razy w roku przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających. Przeglądy te służą między innymi ocenie, czy są spełnione wymagania dotyczące funkcjonowania urządzeń.

Eksploatacja urządzenia powinna odbywać się zgodnie z instrukcją obsługi i konserwacji, a związane z nią czynności należy odnotowywać w zeszycie eksploatacji.

Ważne jest więc rozróżnienie czyszczenia od przeglądu. Czyszczenie usuwa zgromadzone zanieczyszczenia. Przegląd ma natomiast ocenić stan i sposób działania urządzenia. Termin przeglądu nie jest więc automatycznie terminem czyszczenia.

Jak często należy czyścić separator?

Nie ma jednej częstotliwości odpowiedniej dla każdego separatora. Harmonogram powinien uwzględniać przede wszystkim rodzaj urządzenia, zalecenia producenta, intensywność użytkowania oraz ilość gromadzących się zanieczyszczeń.

W przypadku separatorów tłuszczu PN-EN 1825-2 wskazuje na opróżnianie i czyszczenie co najmniej raz w miesiącu, a jako częstotliwość zalecaną wskazuje się okres co około dwa tygodnie.

W praktyce częstotliwość może jednak wymagać dostosowania do ilości powstających ścieków, intensywności użytkowania instalacji oraz tempa gromadzenia się tłuszczu i osadu.

Nie należy automatycznie przenosić tych zaleceń na separatory substancji ropopochodnych. Dla nich harmonogram obsługi należy ustalać z uwzględnieniem dokumentacji urządzenia oraz warunków jego eksploatacji.

Od czego zależy częstotliwość czyszczenia?

W praktyce znaczenie mają między innymi:

• rodzaj separatora,
• jego wielkość i konstrukcja,
• zalecenia producenta,
• ilość dopływających ścieków lub wód,
• charakter prowadzonej działalności,
• intensywność użytkowania instalacji,
• ilość gromadzącego się osadu,
• ilość odseparowanych tłuszczów lub substancji ropopochodnych,
• wyniki kontroli i dotychczasowej eksploatacji.

Dobrym sposobem ustalenia harmonogramu jest obserwowanie, jak szybko urządzenie się zapełnia. Jeżeli podczas kolejnych kontroli okazuje się, że warstwa osadu lub odseparowanych substancji przyrasta szybko, samo trzymanie się sztywnego kalendarza może nie wystarczyć. Częstotliwość prac trzeba wtedy dostosować do rzeczywistych warunków eksploatacji.

Przy niewielkim obciążeniu urządzenia ilość zanieczyszczeń może narastać wolniej. Nie oznacza to jednak automatycznie, że można zrezygnować z wymaganych kontroli lub przeglądów.

W przypadku separatorów ropopochodnych szczególne znaczenie ma dokumentowanie czynności eksploatacyjnych. Warto prowadzić książkę eksploatacji urządzenia i odnotowywać wykonane prace, wyniki kontroli oraz stwierdzone nieprawidłowości.

W przypadku urządzeń objętych wymaganiami dotyczącymi przeglądów eksploatacyjnych trzeba również pilnować wymaganej częstotliwości tych przeglądów. Nie należy utożsamiać terminu przeglądu z automatycznym terminem czyszczenia.

Co dzieje się z odpadami po czyszczeniu separatora?

Czyszczenie separatora powoduje powstanie odpadów, które trzeba właściwie sklasyfikować, odebrać, przetransportować i zagospodarować.

W zależności od rodzaju separatora mogą to być między innymi odpady zawierające tłuszcze, osady oraz odpady zawierające substancje ropopochodne.

Nie należy zakładać, że wszystkie odpady powstające podczas czyszczenia separatorów mają jeden uniwersalny kod. Klasyfikacja zależy od rodzaju rzeczywiście powstałego odpadu i obowiązującego katalogu odpadów.

W przypadku separatorów ropopochodnych w katalogu odpadów znajduje się grupa 13 05 obejmująca odpady z odwadniania olejów w separatorach. Właściwy kod należy jednak ustalić dla konkretnego strumienia odpadu.

Kody odpadów, BDO i dokumentacja przekazania

Przy zlecaniu czyszczenia warto zwrócić uwagę nie tylko na samą usługę, ale również na sposób postępowania z odpadami.

Istotne jest ustalenie:

• jaki rodzaj odpadu powstaje podczas prac,
• jaki kod odpadu jest właściwy,
• kto jest wytwórcą odpadu,
• kto odpowiada za jego odbiór i transport,
• gdzie odpad zostanie przekazany,
• w jaki sposób przekazanie zostanie udokumentowane.

W przypadku usług czyszczenia zbiorników lub urządzeń przepisy przewidują szczególne zasady dotyczące określenia wytwórcy odpadów. Co do zasady przy odpadach powstających w wyniku świadczenia tego rodzaju usług wytwórcą jest podmiot świadczący usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.

Dlatego przed rozpoczęciem współpracy dobrze jest sprawdzić, jak kwestie odpowiedzialności za odpady zostały określone w umowie.

Jeżeli umowa przewiduje przejęcie obowiązków związanych z odpadami przez firmę wykonującą usługę, zakres tych obowiązków powinien być jasno określony.

Karta Przekazania Odpadów jest dokumentem stosowanym w systemie BDO do dokumentowania przekazania odpadów kolejnemu posiadaczowi. W zależności od sytuacji podmiot uczestniczący w gospodarowaniu odpadami może mieć również inne obowiązki ewidencyjne.

Dla właściciela lub zarządcy obiektu najważniejsze jest, aby korzystać z usług podmiotu, który może legalnie wykonać cały proces związany z odebraniem i dalszym zagospodarowaniem odpadów.

Samo posiadanie samochodu asenizacyjnego nie jest więc wystarczającym kryterium wyboru wykonawcy. Przy zlecaniu usługi trzeba zweryfikować również jego uprawnienia i możliwości w zakresie gospodarowania odpadami.

Jak sprawdzić, czy firma prawidłowo wykonała usługę?

Cena i termin realizacji to nie jedyne kryteria wyboru firmy zajmującej się czyszczeniem separatorów. Równie istotne jest to, co dokładnie obejmuje usługa i jak wykonawca dokumentuje przeprowadzone prace.

Dobrym rozwiązaniem jest ustalenie zakresu usługi jeszcze przed przyjazdem ekipy serwisowej. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której pod hasłem „czyszczenie separatora” wykonawca rozumie wyłącznie odpompowanie jego zawartości.

Checklista dla właściciela lub zarządcy obiektu

Po wykonaniu usługi warto sprawdzić trzy obszary.

Zakres prac:

• czy separator został opróżniony z nagromadzonych zanieczyszczeń,
• czy wykonano czyszczenie odpowiednie dla konkretnego typu urządzenia,
• czy usunięto pozostałości osadu i innych zanieczyszczeń,
• czy sprawdzono stan elementów wewnętrznych,
• czy urządzenie zostało przygotowane do dalszej eksploatacji zgodnie z dokumentacją producenta.

Stan techniczny i eksploatacja:

• czy zauważone uszkodzenia lub nieprawidłowości zostały odnotowane,
• czy – w przypadku urządzenia wymagającego prowadzenia dokumentacji eksploatacyjnej – dokonano odpowiednich wpisów,
• czy zaplanowano kolejny termin czyszczenia, kontroli lub przeglądu.

Odpady i dokumentacja:

• czy określono sposób postępowania z powstałymi odpadami,
• czy odpady zostały przekazane właściwemu podmiotowi,
• czy dokumentacja związana z przekazaniem odpadów została prawidłowo przygotowana,
• czy wykonane prace zostały odpowiednio udokumentowane.

Jeżeli separator jest częścią większej instalacji, warto również sprawdzić, czy podczas prac nie stwierdzono problemów dotyczących dopływu lub odpływu. Pozwala to wcześniej wykryć problemy, które nie zawsze są widoczne podczas codziennego użytkowania.

Dobrą praktyką jest również zachowanie dokumentacji wykonanych prac. Przy kolejnych wizytach serwisowych można dzięki niej porównać ilość zgromadzonych zanieczyszczeń, sprawdzić częstotliwość czyszczenia i łatwiej ocenić, czy przyjęty harmonogram odpowiada rzeczywistemu obciążeniu separatora.

Prawidłowo przeprowadzone czyszczenie separatora powinno być więc traktowane jako element całej eksploatacji urządzenia, a nie pojedyncza usługa polegająca na odpompowaniu zbiornika. Liczy się zarówno skuteczne usunięcie zgromadzonych zanieczyszczeń, jak i kontrola urządzenia, właściwe postępowanie z odpadami oraz dokumentowanie wykonanych czynności.

Sprawdź stan swojego separatora

Jeśli nie masz pewności, czy instalacja działa prawidłowo, wykonamy kontrolę i czyszczenie.

Skontaktuj się